Gelaagd spelen - deel 1

Richard Heijerman en Richard Moelker

Ieder onderdeel van het drumstel (snaredrum, bassdrum, hihat, etc.) is een zelfstandige stem. Door deze stemmen boven of onder elkaar te plaatsen krijg je meerdere ritmische en/of melodische lagen. Daarnaast kan je binnen één zelfstandige stem verschillende klanken creëeren, bijvoorbeeld door een rim te spelen of een toon te dempen, waardoor er ook weer lagen kunnen ontstaan. Met deze lagen kan je gaan spelen, je kan ze laten ‘communiceren’ met elkaar.

We hebben een systeem ontwikkeld dat je bewust maakt van de ‘gelaagdheid’ in muziek en dat je leert om ‘gelaagd’ te spelen. Het doel is tot een hoog niveau van intuïtief musiceren te komen. Deze cursus, bestaande uit zes afleveringen, is een korte introductie van dit systeem.

Het systeem is opgebouwd uit een door ons samengestelde lijst van (Engelstalige) begrippen, die als handvatten fungeren. Hieronder vind je een aantal begrippen uit het systeem, waarmee we gaan werken. Van elk begrip wordt zowel een kort omschrijving als een mogelijke uitwerking gegeven. Vervolgens passen we het systeem in een specifieke muziekstijl toe. In elk deel komt een andere muziekstijl aan de orde. In dit deel richten we ons op New Orleans muziek.

Zing ieder onderdeel uit het systeem en speel het daarna. Door eerst te zingen, hoor je hoe iets moet gaan klinken of samenklinken. Maak van alles wat je studeert muziek! Probeer zoveel mogelijk in muzikale contexten te denken.

Syteem - begrippenlijst

Mothers of all rhythms

Deze (Afrikaanse) ritmes hebben we als beginpunt genomen. Ze vormen het fundament waarvan alle andere ritmes zijn afgeleid.Deze ritmes zijn onlosmakelijk met het leven verbonden.

                   I.      ‘Walk of life’

                 II.      ‘Heartbeat’

              III.      ‘Tresillo’

              IV.      ‘Nature’

 Layers of time

Deze lagen kan je op verschillende manieren in de tijd ervaren.

 Timeline

Een timeline is een ritmische cyclus (bijvoorbeeld een son-clave in 4/4) en deze dient als basis voor de uit te voeren muziek.

 Phrase

Een frase is een muzikale zin, een motief of thema.

 (Down)Beat

De downbeat definieert de eerste tel van de timeline.

 Layers of voices

Elke stem is een laag. Twee of meer stemmen vormen lagen onder of boven  elkaar. Elke stem vertolkt een motief.

 Revoicing

Revoicen is het verdelen van een eenstemmig motief over één of meerdere andere stemmen, waardoor een nieuw motief ontstaat.

 Stretch & Chase

Stretch & Chase drukken de opvating waarmee je iets speelt uit (‘swung’, ‘straight feel’, etc.)

 Permutation

Permutatie is het opschuiven van een van één of meerdere stemmen ten opzichte van de downbeat.

 Embellishment

Versiering kan je ondermeer gebruiken om bepaalde noten te benadrukken (bijvoorbeeld door flams), ze langer te laten klinken (bijvoorbeeld door een press roll) of om de opvatting, waarmee je het thema speelt, te veranderen.

 Cross voicing

Het kruisen van stemmen.

 Call & Response

In de video wordt een voorbeeld gegeven hoe je door middel van vraag en antwoord een blues-schema van twaalf maten kan invullen.